Gezonde economie | Blue Delta Monitor

Brede welvaart omvat alles wat mensen van waarde vinden. Een gezonde economie draagt niet alleen bij aan materiële welvaart, maar ook aan brede welvaart.

Mediaan besteedbaar inkomen
Het mediaan besteedbaar inkomen in Fryslân is al jaren één van de laagste van Nederland. Ook zijn er binnen de provinciegrenzen verschillen zichtbaar: zo is het mediaan huishoudinkomen in het zuiden van Fryslân gemiddeld genomen hoger dan in het noorden.

Bruto regionaal product en Economische groei
Het bruto regionaal product van Fryslân was in 2024 € 30.148 miljoen. De groei van het BRP van Fryslân ligt sinds 2015 elk jaar iets lager dan de groei van het landelijke BRP (index 2013). Uitzonderingen op deze trend zijn de corona 2019 en 2020. In 2019 was de economische groei van Fryslân (3%) groter dan die van Nederland (2%). In 2020 was de economische daling van Fryslân (-2,1%) kleiner dan die van Nederland (-3,9%).

Gini-coëfficiënt (inkomensongelijkheid)
Ten opzichte van Nederland kent Fryslân minder inkomensongelijkheid. In Fryslân is de Gini-coëfficiënt 0,24 en in Nederland 0,28. Hoe hoger de Gini-coëfficiënt, hoe groter de verschillen.

Werkloosheidspercentage
Het werkloosheidspercentage ligt in 2024 in Fryslân op 3,6 procent, terwijl het landelijk op 3,7 procent ligt. Dat is opmerkelijk omdat tot en met 2021 het Friese percentage altijd hoger was. In 2022 en 2023 waren het Friese en landelijke werkloosheidspercentage gelijk (resp. 3,5% en 3,6%).

Tevredenheid met vrije tijd
In Fryslân is 78 procent van de bevolking tevreden met de hoeveelheid vrije tijd. Dat is iets hoger dan het Nederlands gemiddelde (75%). Dit is de afgelopen 10 jaar stabiel hoog.

Bron:

CBS: Regionale Monitor Brede Welvaart (2025)
CBS: Integraal Inkomens en Vermogensonderzoek (IIV)
Zie voor meer informatie de monitoren Werk en Inkomen van Planbureau Fryslân

Definities:

Mediaan besteedbaar inkomen: Bij het mediaan besteedbaar inkomen wordt er gekeken naar het huishoudinkomen. Dit wordt gecorrigeerd voor de samenstelling van huishoudens. De mediaan is het middelste getal wanneer alle inkomens van laag naar hoog worden gesorteerd.

Bruto binnenlands/regionaal product en economische groei: Het BBP/BRP is een maat voor de omvang van de economie en gelijk aan de totale toegevoegde waarde van alle in een land/regio geproduceerde finale goederen en diensten. De volumeverandering van het bbp in een bepaalde verslagperiode is de maatstaf voor de groei (of krimp) van de economie. Volumeveranderingen zijn waardeveranderingen geschoond voor prijsveranderingen.

Gini-coëfficiënt: De Gini-coëfficiënt is een waarde tussen 0 en 1 om inkomensongelijkheid te meten. Hoe dichter de waarde bij 1 zit, hoe hoger de ongelijkheid in een land of regio als het gaat om de verdeling van de huishoudinkomens.

Werkloosheidspercentage
Dit is het percentage van de beroepsbevolking (van 15 tot 75 jaar) zonder betaald werk, die recent hebben gezocht naar werk en daarvoor direct beschikbaar zijn.

Tevredenheid met vrije tijd: Het aandeel inwoners van 18 jaar en ouder dat het cijfer 7 of hoger gaf als antwoord op de vraag: ‘Kunt u op een schaal van 1 tot 10 aangeven in welke mate u tevreden bent met de hoeveelheid vrije tijd die u heeft? Een 1 staat voor volledig ontevreden en een 10 voor volledig tevreden.’.