Aan welke voorwaarden moet Fryslân voldoen om een aantrekkelijke regio te zijn om in te leven, te ondernemen en te leren? Op deze pagina worden indicatoren behandeld die laten zien hoe Fryslân ervoor staat op deze gebieden.
Leven
Cultuur
Musea vormen het grootste aandeel van de culturele voorzieningen in Fryslân. Met 55 musea heeft Fryslân meer locaties dan Drenthe en Groningen (beide 40).
Theaterbezoek ligt in Fryslân met 413 bezoeken per 1.000 inwoners onder het landelijke gemiddelde van 964. Hierbij moet wel benoemd worden dat Fryslân 15 theaters en schouwburgen heeft. Het aantal bezoeken per voorstelling ligt in Nederland (361) hoger dan in Fryslân (245). Ook blijkt uit de grafiek een herstel na de coronaperiode.
Het bibliotheekbezoek ligt in Fryslân nagenoeg op hetzelfde niveau als in Nederland (resp. 2331 en 2265 bezoeken per 1000 inwoners). Daarbij moet bedacht worden dat de gemiddelde afstand tot een bibliotheek in Fryslân (3,1 km) groter is dan landelijk (2 km). Fryslân heeft 40 openbare bibliotheek vestigingen.
Woonomgeving
Van de inwoners van Fryslân is 86 procent (zeer) tevreden met hun woonomgeving. Van alle inwoners in Nederland is 83 procent (zeer) tevreden met hun woonomgeving.
In interviews werd als randvoorwaarde voor de economische speerpunten (maar het geldt breder) aangegeven dat de beschikbaarheid van woningen voor (nieuwe) werknemers van belang kan zijn om als regio aantrekkelijk te zijn. Uit het dashboard koopmarkt Fryslân blijkt dat er sprake kan zijn van een overspannen woningmarkt.
De gemiddelde verkoopprijs van koopwoningen stijgt al jaren, zowel in Fryslân als in Nederland. De gemiddelde verkoopprijs van een woning ligt in Fryslân wel lager dan in Nederland. Waar je in 2024 gemiddeld € 350.624 betaalde voor een woning in Fryslân, was dit in Nederland gemiddeld € 450.985. De stijgende woningprijs reflecteert de krapte op de woningmarkt. Werkgevers maken zich zorgen over de beschikbaarheid van woningen voor potentiële werknemers.
In Fryslân is de gemiddelde afstand tot voorzieningen groter dan in Nederland. Het aantal voorzieningen binnen een bepaalde omtrek is vaak lager. Hoe dunbevolkter de woonomgeving, hoe minder voorzieningen en hoe groter de afstand tot voorzieningen. In de afgelopen jaren zijn door schaalvergroting en veranderingen in de bevolkingssamenstelling voorzieningen verdwenen in Fryslân. Als een voorziening dreigt te verdwijnen hebben inwoners vaak moeite met het accepteren van dit verlies. Dit kan een (tijdelijk) negatief effect hebben op de leefbaarheid.
Ruimtelijke kwaliteit
Waardering voor het landschap: Inwoners van Fryslân voelen zich erg verbonden met het Friese landschap (cijfer 8,1) en zij waarderen het landschap ook hoog (cijfer 7,5).
Sociale cohesie
Contacten
Inwoners van Fryslân waarderen de sociale contacten die zij in hun dorp of wijk hebben met een 7,9. Van de inwoners van Fryslân heeft 70,8 procent minstens 1x per week contact met familie, vrienden of buren. Het gemiddelde percentage voor Nederland (71,3%) is vergelijkbaar met Fryslân.
Veiligheid
In Fryslân voelt 1,3 procent van de inwoners zich onveilig in hun eigen buurt. Het Nederlandse percentage ligt op 2,2 procent. Daarnaast ligt het aantal geregistreerde misdrijven per 1000 inwoners in Fryslân lager dan gemiddeld in Nederland (Fryslân: 31; Nederland: 45).
Bereikbaarheid zorg
De afstand tot zorginstellingen is in Fryslân structureel groter dan in de rest van het land. In Fryslân moet men gemiddeld 1,6 km reizen om bij een huisarts te komen, in Nederland is dat gemiddeld 1,1 km. Om bij een ziekenhuis te komen moet men in Fryslân gemiddeld 10,4 kilometer reizen (ziekenhuis inclusief buitenpoliklinieken) en 12,8 kilometer (ziekenhuis exclusief buitenpolikliniek) reizen. Voor Nederland is dit respectievelijk 4,9 en 7,3 kilometer.
