Om tot een Gezond, Schoon en Gelukkig Fryslân te komen is het belangrijk om de materialen die we gebruiken terug te laten komen in de keten, waarbij afval en verspilling een taboe zijn. Circular Materials valt als sector onder te verdelen in drie verschillende onderdelen: 1. Vergroening. 2. Hergebruik. 3. Minder materiaal gebruiken als totaal, met als einddoel duurzaamheid te realiseren in alle sectoren van de economie. In Fryslân gaat specifiek veel aandacht uit naar biobased waardeketens (denk aan teelt en toepassing van biobased materialen in de bouw), hergebruik, en circulaire plastics.
Verdienen
Bij kengetallen voor het speerpunt Circular Materials gaat het over bedrijven die actief zijn in biobased bouwmaterialen en kunststoffen (circulaire plastics), aangevuld met bedrijvigheid waar Circular Materials potentieel kunnen worden ingezet. Het gaat hierbij om een selectie aan bedrijvigheid in de industrie en bouwsector. Dit is een andere selectie van bedrijven dan de indeling zoals die voor circulaire economie wordt gebruikt, waarbij het meer gaat om bedrijvigheid waarbij de kans groot is dat hier sprake is van circulair ondernemerschap. Gelet op het produceren en recyclen van materialen telt het speerpunt 3.080 banen. De bedrijven waar de materialen potentieel toegepast kunnen worden tellen gezamenlijk 19.600 banen. Het speerpunt is goed voor een aandeel van 6,6 procent in de werkgelegenheid, tegenover 6,3 procent landelijk. In de periode 2015-2025 nam het aantal banen bij de potentieel met circulaire materialen werkende bedrijven zowel landelijk als in Fryslân met een kwart toe. De toegevoegde waarde per baan is met € 80.175 vrijwel gelijk aan het Friese gemiddelde.
Bijdrage aan brede welvaart
Onderstaande kwalitatieve informatie is gebaseerd op de gevoerde interviews.
Bijdrage schone natuur
Het gebruik van biobased materials is een alternatief voor de productie van conventioneel plastic, het gebruik van biobased materials kan bijdragen aan het verminderen van de hoeveelheid micro-plastics die in de natuur belanden. Bovendien draagt het bij aan een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen aan de productiekant: Hennep is bijvoorbeeld een biobased materiaal waarbij de productie minder CO2 uitstoot heeft dan alternatieve (conventionele) materialen. Hout slaat CO2 lang op.
Bij verduurzaming van de bouwsector dient met name gericht te worden op het inzetten van “pre-fabricated building materials”, die ervoor zorgen dat er minder transport nodig is, wat CO2 uitstoot op de bouwplaats reduceert. Daarnaast helpen biobased materials met het op natuurlijke wijze koelen van het huis in de zomer.
Vlas dat geteeld wordt voor de kledingindustrie heeft het voordeel dat er een stuk minder water voor nodig is om het te produceren. Het zou een kans kunnen zijn om de textielindustrie te herintroduceren in Friesland en daarmee het totale waterverbruik in de kledingindustrie te reduceren.
Vernieuwen
Hergebruikte materialen
Het percentage hergebruikte materialen in de totale materiaalconsumptie komt in Fryslân uit op 10,6%. Het Nederlands gemiddelde ligt op 9,8%, het wereldwijde gemiddelde op 6,9%.Met 25,4% haalt Friesland een substantieel aandeel van haar energie uit hernieuwbare bronnen.
Innovatie en clustervorming
Er zijn in totaal 68 innovatieve bedrijven in Friesland actief op het thema Circular Materials. Deze zijn het meest te vinden in de gemeenten Leeuwarden en Heerenveen. Dit zijn veelal bedrijven die zich richten op het inzamelen, verwerken en recyclen van afval (23). Alle 9 bedrijven in de gemeente Smallingerland zijn gevestigd op bedrijventerrein De Haven in Drachten. Van de 13 bedrijven in Leeuwarden, zijn er 7 gevestigd op bedrijventerrein Hemrik. Ten opzichte van het totaal aantal bedrijven in een gemeente zijn relatief veel innovatieve bedrijven in dit speerpunt te vinden in Heerenveen, Smallingerland en Vlieland.
Wet- en regelgeving als voorwaarde
Wet- en regelgeving kan worden beschouwd als een van de grootste obstakels. Veel partijen willen wel inzetten op het gebruik van Circular Materials, maar komen veelal tot de conclusie dat het te duur is. Zo is ook bijvoorbeeld het hergebruiken van plastic duurder dan het gebruiken van nieuw plastic. Over het algemeen zijn er te veel kosten gebonden aan het gebruik van biobased materialen, wat de markt niet competitief genoeg maakt.
